De Deugdenboom ontwikkelt lespakketten over maatschappelijke deugden en trainingsprogramma’s voor leerkrachten. Blijf op de hoogte via onze Nieuwsbrief!

U ontvangt deze zesde editie van onze Nieuwsbrief over burgerschapsonderwijs omdat u eerder contact heeft gehad met stichting ‘de Deugdenboom’. Wij hopen u met twee maandelijkse informatie van dienst te kunnen zijn. Mocht u geen prijs stellen op deze uitgaven dan kunt u zich op ieder moment afmelden.


Kennis over morele ontwikkeling is belangrijk voor burgerschapspnderwijs


Burgerschapsonderwijs en morele educatie
In augustus 2012 kwam de Onderwijsraad met haar advies ‘Verder met burgerschap’. Basisscholen moeten kinderen leren reflecteren op eigen idealen, normen en waarden en tevens op gemeenschappelijke waarden die betrekking hebben op de omgang tussen mensen zoals respect, mededogen, verdraagzaamheid, integriteit en verantwoordelijkheid. Deze zogenaamde  ‘kleine deugden’ zijn volgens de Onderwijsraad nodig om bij leerlingen een democratische gezindheid te ontwikkelen. Het overdragen deze abstracte waarden is niet gemakkelijk omdat het moreel besef van leerlingen nauw samenhangt met hun cognitieve en emotionele ontwikkelingsniveau. Lawrence Kohlberg deed onderzoek naar het moreel besef van kinderen. Hij beschreef drie stadia: het preconventionele, het conventionele en het postconventionele stadium die ongeveer parallel lopen met de onder – midden – en bovenbouwleeftijd. Inzicht in de gewetensontwikkeling van kinderen is van groot belang voor goed burgerschapsonderwijs.
 
Deugden zijn een pedagogisch doel
Prof. Paul van Tongeren is hoogleraar deugdenethiek aan de Radboud  Universiteit Nijmegen.  “Deugd is datgene wat een menselijk (samen) leven goed maakt.” schrijft hij in zijn boek ‘Deugdelijk leven’. “Deugden verwijzen uitdrukkelijk naar een pedagogische context omdat je deugden kunt leren en oefenen.” Het SLO vindt ook dat deugden als rechtvaardigheid, moed en zelfbeheersing een positieve uitwerking hebben op de sociale samenhang. Helaas komt het woord deugd niet meer voor in de vaklitteratuur. Dat is jammer want ieder gewenst gedrag komt voort uit een morele eigenschap. Het onderwijzen van maatschappelijke deugden zou de opvoedende taak van leerkrachten aanzienlijk kunnen vergemakkelijken.
 
Deugden kunnen groeien.  
Juf Carla en meester Sven van basisschool ‘de Triangel’ zijn groepsleerkrachten van groep 2 en 3. Deze maand gaat het over de deugd beleefdheid. Juf Carla: "In de preconventionele fase is het geweten van kinderen nauwelijks ontwikkeld. Kinderen vinden goed wat de leerkracht zegt en wat fijn is om te doen. In de onderbouw moet je met kinderen beleefde omgangsvormen oefenen zoals op je beurt wachten, elkaar groeten en met twee woorden spreken." Ze leest een verhaal voor van Jip en Janneke en vraagt wie iets kan vertellen over beleefdheid. Er gaan heel wat vingers omhoog. "We zingen ook samen en doen een spelletje om beleefd gedrag te verankeren."
"Jeffrey uit groep 3 jaar wil steeds haantje de voorste zijn." vertelt meester Sven. "Hij roept dingen door de klas zonder zijn vinger op te steken. Ik heb hem nog eens verteld wat beleefd gedrag is en we hebben afgesproken dat hij een sticker mag plakken als hij die dag netjes op zijn beurt heeft gewacht. Als ik zie dat hij zijn best heeft gedaan, beloon ik hem natuurlijk. “Vandaag was je heel beleefd, Jef. Dank je wel."
Juf Carla:"Je kunt deugden zien groeien. Dat vind ik fascinerend. In de middenbouw besteden we aandacht aan geduld. Dat is in die leeftijdsfase een uitdaging. Voor beleefd gedrag heb je deze eigenschap trouwens ook nodig. Op moreel gebied hebben we hoge verwachtingen van kinderen. In de bovenbouw verwachten we dat onze leerlingen zo beleefd zijn dat ze een klasgenootje eens de voorrang kunnen geven. Zo werken we opbrengstgericht aan onze burgerschapsopdracht."
 
 
Deugdenboom' helpt basisscholen met burgerschap.

Medewerkers van stichting 'de Deugdenboom' helpen leerkrachten met hun opvoedende taak. U verbetert hiermee het pedagogisch klimaat en u voldoet tevens aan uw burgerschapsopdracht. Wij bieden een eenvoudig programma met weinig tijdsinvestering voor uw team. Meer weten? U kunt ons bellen of mailen: 0654257101 - info@deugdenboom.nl

Stichting de Deugdenboom
www.deugdenboom.nl
info@deugdenboom.nl

06-54257101