Copy
Nieuwsbrief april 2015
Bezield Verband Utrecht
Kardinaal Eijk zaait verwarring in NRC-interview en tv-uitzending

Nooit eerder in zijn carrière heeft kardinaal Eijk zo direct de publiciteit gezocht om zijn beleid te verdedigen als in de afgelopen week. Eerst een 3-paginagroot artikel met een interview in de NRC (4 april 2015) met als kop: ”Ik twijfel niet” en vervolgens een interview voor RTV Utrecht (9 april 2015). In beide interviews zegt de kardinaal opmerkelijke dingen die de moeite waard zijn om op te reageren. En om de misverstanden die hij daarmee veroorzaakt recht te zetten.

Opmerkelijke opmerkingen van kardinaal Eijk

Interviewster: “Wie beslist er over het sluiten van kerken”.
Antwoord: “Ik sluit geen kerken, dat doen de parochiebesturen. Ik beoordeel alleen de financiële kant”

Interviewster: “Bij een gedwongen kerksluiting is minder dan 10% van de gelovigen bereid om naar het eucharistisch centrum te gaan”.
Antwoord: “Speculatie”

Interviewster: “Parochiebesturen en pastoors worden ontslagen of overgeplaatst als ze het beleid van de bisschop weigeren te volgen”.
Antwoord: “Komt niet voor”

Er wordt gezegd dat kardinaal Eijk druk uitoefent op parochiebesturen om kerken te sluiten.
"Dat komt in praktijk gewoon niet voor. In het ergste geval kun je als aartsbisschop de begrotingen afkeuren, maar dat wil een bestuur natuurlijk ook niet, als het zichzelf serieus neemt."

Onze antwoorden

Over zijn beleid
Vraag: Wat is het antwoord van de kardinaal op het steeds verder afnemende aantal priesters, leeglopende kerken en financiële tekorten?
Antwoord: Het beleid van de kardinaal is om de gelovigen te verzamelen rond door hem bij decreet aangewezen eucharistische centra rond de overgebleven priesters. Alleen op die plaatsen kan en mag de viering van de sacramenten en in het bijzonder van de eucharistie plaats vinden.

Vraag: Zijn mensen daartoe bereid?
Antwoord: De gelovigen uit de lokale geloofsgemeenschappen blijken niet bereid te zijn vrijwillig naar het eucharistisch centrum te gaan voor de viering van de eucharistie.

Vraag: Wat doet de kardinaal om zijn beleid toch te laten slagen?
Antwoord: Hij voert de druk op door strikte liturgische richtlijnen, het ontmoedigen van of verbieden van vieringen (o.a. paastriduum) in de lokale geloofsgemeenschap, andere kerken op slot te laten draaien tijdens bepaalde vieringen in het eucharistisch centrum, sacramenten uitsluitend nog in het eucharistisch centrum toe te staan, lokale websites, parochiebladen en adresbestanden te centraliseren en uiteindelijk door de lokale kerk te sluiten en, vooruitlopend daarop, de reguliere vieringen in de locaties te verbieden.

De gevolgen van zijn drang- en dwangmaatregelen
Vraag: hoe reageren de mensen op een gedwongen kerksluiting en het verbod op vieringen in de eigen locatie?
Antwoord: Wij weten uit eigen contacten dat bij gedwongen kerksluitingen in dorpen minder dan 10% van de gelovigen bereid is naar het eucharistisch centrum te gaan. De rest gaat of ergens anders heen (bijv. naar een PKN kerk in hun dorp), blijft thuis en volgt eventueel de televisie op zondagmorgen of keert de officiële kerk de rug toe. In stedelijke gebieden rekenen parochiebesturen officieel al met percentage tussen de 50 en 70% terugloop. De kardinaal heeft berekend dat hij over ruim 10 jaar nog aan minder dan 20 kerken genoeg heeft om de overgebleven kerkgangers onder te breng (ofwel minder dan 10.000; huidig aantal geregistreerde katholieken in het bisdom: ca. 750.000). Een “uitzuiveringsproces” noemt de kardinaal dit in het NRC. “Alleen de echte katholieken blijven over.”

Wie is de baas?
Vraag: Van wie zijn de kerkgebouwen?
Antwoord: van de parochies

Vraag: Mag de pastoor als baas van de parochie een kerk sluiten en verkopen?
Antwoord: Nee, alleen de bisschop heeft de bevoegdheid een kerk aan de eredienst te onttrekken en hij moet vervolgens een machtiging geven aan het parochiebestuur om het gebouw te verkopen.

Vraag: Het is al een aantal keren voorgekomen dat de pastoor bekend gemaakt heeft dat de verkoop van de kerk definitief is, nog zonder dat er een decreet is. Kan dat?
Antwoord: Nee, het is onmogelijk om een kerk te verkopen zonder een “niet meer voor beroep vatbaar decreet” van de bisschop.

Vraag: Waarom vertelt de pastoor onwaarheid?
Antwoord: Met zijn antwoord breekt de pastoor het verzet van de betreffende gelovigen omdat die niet weten dat er nog een decreet van de bisschop moet komen waartegen ze bij het Vaticaan in beroep kunnen gaan.

Vraag: Kunnen gelovigen bezwaar maken tegen het sluiten van hun kerkgebouw?
Antwoord: Ja, iedere betrokkene kan een bezwaar/beroepsprocedure instellen tegen een kerksluiting. Het canonieke recht stelt dusdanig zware eisen aan argumenten voor kerksluiting, dat het voor een bisschop haast onmogelijk is om een vitale geloofsgemeenschap haar kerk te ontnemen. Daarom is het de pastoor en de bisschop er veel aan gelegen te voorkomen dat gelovigen in bezwaar/beroep gaan tegen een decreet tot kerksluiting.

Vraag: Zijn er al veel kerken op niet-legitieme argumenten gesloten?
Antwoord: Ja. De gelovigen wisten niet dat ze met een flinke kans op succes tegen de sluiting in beroep konden gaan.

Waarom worden kerkgebouwen gesloten?
Vraag: Sluit de kardinaal alleen kerkgebouwen, omdat er geen geld meer is?
Antwoord: Nee. In de eerste plaats verbiedt de kardinaal alle oplossingen van een lokale geloofsgemeenschap die concurrerend zijn met zijn beleid van concentratie van gelovigen rond het eucharistisch centrum. Zoals: het delen van een kerkgebouw met de PKN (halvering van de kosten), het kerkgebouw multicultureel inrichten waardoor er extra inkomsten gegenereerd worden, overstappen naar een kleinere, goedkopere locatie. Maar de kardinaal verbiedt het allemaal, zelfs het terugkopen van je eigen kerkgebouw als lokale geloofsgemeenschap. Als al die alternatieven, die overigens in andere bisdommen wel worden geaccepteerd, door de kardinaal worden verboden, blijft er voor de parochies geen andere keuze dan om de kardinaal te vragen de kerk te sluiten en toestemming te geven die te verkopen. Dus ook die van financieel gezonde, vitale lokale geloofsgemeenschappen

Oefent de kardinaal druk uit om zijn beleid uit te voeren?
Vraag: Worden er parochiebestuursleden ontslagen als ze niet instemmen met het kerksluitingsbeleid van de bisschop?
Antwoord: Ze worden meestal niet direct ontslagen, maar ze stappen over het algemeen zelf op nadat er steeds grotere druk op hen is uitgeoefend. We hebben contacten met een aantal ex-bestuursleden, die ons dat dat vertellen.

Vraag: Worden er pastoors ontslagen als ze het kerksluitingsbeleid van de kardinaal niet volgen?
Antwoord: Meestal worden ze dan niet ontslagen, maar overgeplaatst naar een andere functie/plaats. Van de oorspronkelijk 49 door de bisschop benoemde fusiepastoors zijn er meer dan 30 niet meer in functie. Van de meesten is niet openbaar gemaakt waarom niet. Hun fusieparochie is ondergebracht bij een van de overgebleven pastoors. Er zijn momenteel al 8 fusiepastoors, die 2 of 3 fusieparochies onder hun beheer hebben.

Vraag: Oefent de kardinaal druk uit op zijn fusiepastoors om zulke grote aantallen kerken te sluiten?
Antwoord: Als dat zo is, komt dat niet in de publiciteit. Wel is er een voortgaande stoelendans gaande van wat inmiddels het “keurcorps van de kardinaal” wordt genoemd:  fusiepastoors die, nadat ze alle kerken in hun parochie op het eucharistisch centrum na hebben gesloten, naar de volgende parochie worden overgeplaatst voor het uitvoeren van dezelfde exercitie.

Vraag: Waarom doen die pastoors dat, terwijl ze weten dat het overgrote deel van de mensen dan afhaakt?
Antwoord: Waarschijnlijk omdat ze niet wisten dat de terugval zo draconisch wordt. Dat is eigenlijk pas in volle omvang duidelijk geworden, nadat de kardinaal in zijn brief van 23 november 2014 zijn berekende verwachting heeft gegeven dat er minder dan 20 (mega)parochies over zullen blijven, met elk naar verwachting nog 1 kerk.

Gevolgen van massale kerksluitingen
Vraag: Wat gebeurt er, als er meer dan 300 kerken gesloten worden?
Antwoord: Dat betekent dat alle kerken in alle dorpen gesloten zullen worden en dat bovendien van de 49 door de bisschop aangewezen eucharistische centra er nog 2/3 gesloten gaat worden. Gekoppeld aan de kerkverlatingen betekent dit een ontkerstening van het platteland.

Vraag: Hoe hebben de pastoors gereageerd op de brief van de kardinaal?
Antwoord: Van een aantal weten we dat ze onthutst waren. Momenteel proberen sommige pastoors de uitspraken van de kardinaal zo veel mogelijk te bagatelliseren om de schade te beperken. Maar de kardinaal heeft nog niets van zijn uitspraken teruggenomen, behalve dat hij ze met mist probeert te omhullen.

Vraag: Volgens de kardinaal staan al zijn beroepskrachten (pastoors, priesters, pastoraal werkers) unaniem achter zijn de visie en zijn plannen.
Antwoord: Niets is minder waar. Het is aannemelijk dat tijdens de bijeenkomsten waarin de kardinaal zijn visie heeft gepresenteerd de meesten met stomheid waren geslagen. Dat precies heeft de kardinaal waarschijnlijk ten onrechte als instemming opgevat. Wij hebben contacten met verschillende van zijn beroepskrachten die aangeven, dat ze het volledig oneens zijn met de plannen van de kardinaal. De meesten durven echter hun stem niet te verheffen, omdat ze bang zijn moeilijkheden te krijgen met het bisdom.

De kardinaal en Bezield Verband Utrecht
Vraag: Heeft de kardinaal herhaaldelijk aan Bezield Verband Utrecht uitgelegd wat zijn beleid is, maar weigeren wij daar naar te luisteren?
Citaat uit het interview met de kardinaal: “Maar het begrip heeft dus ook grenzen, zoals met de mensen achter Bezield Verband Utrecht”. "We hebben herhaaldelijk aan Bezield Verband uitgelegd hoe het beleid van het aartsbisdom in zijn werk gaat en als je het dan nog moedwillig verkeerd weergeeft, dan maak je je natuurlijk niet tot een serieuze gesprekspartner".
Antwoord: De kardinaal heeft tot nog toe op geen enkel verzoek van onze kant om met elkaar te communiceren gereageerd. Zelfs heeft hij nog nooit zijn favoriete vorm van communiceren aan ons gewijd, nl. om zijn beleid nog eens uit te leggen. Daarom ontstaan er voortdurend misverstanden en krijgen we ook niet de gelegenheid die bij de bisschop op te heffen.

Nog enkele inkijkjes in de gedachtewereld van de kardinaal (NRC-interview)

Vraag: Het bisdom noemt het kritische artikel van hoogleraar Wissink „een optelsom van verdraaide feiten, overdrijvingen en verzinsels”. Waarom is de toon zo hard?
„Mijn toon is niet hard. Mijn toon is rustig, maar duidelijk. Wissink had van mijn toekomstvisie een karikatuur gemaakt. Hij had de waarheid willens en wetens verkracht met de bedoeling een opruiend stuk te schrijven. Ik heb niet geaarzeld daarop in duidelijke woorden te reageren. Mag ik u eraan herinneren dat Jezus van touwen een gesel maakte, mensen de tempel uit joeg en zei: ‘Maak van het huis van mijn Vader geen rovershol’? U noemt dat misschien hard. Ik noem het duidelijk.”

Vraag: Op de website van Bezield Verband Utrecht staan onder de noodkreet aan paus Franciscus talloze schrijnende verhalen. Van ouderen die het gevoel hebben dat hun geloof hun wordt ontnomen nu hun kerk sluit; van mensen die niet bij de kerk verderop kunnen komen bij gebrek aan openbaar vervoer op zondagmorgen. Wat doen die verhalen u?
„Weet u wat het is, mensen reageren in emotie vaak overtrokken. Op enkele plaatsen is vervoer geregeld voor ouderen. Maar mensen kunnen ook heel gemakkelijk met de auto reizen tegenwoordig.”

“Bij ons is dat uitzuiveringsproces zich nu aan het voltrekken. De mensen die overblijven, zijn de mensen die hun geloof echt serieus nemen.” Het kaf wordt van het koren gescheiden? „Dat klinkt zo actief. Dit gebeurt gewoon.”

Kardinaal Eijk snapt dat de sluiting van met name een dorpskerk emotioneel meer beladen is. "Maar ook daar zie je dat bewoners de auto kunnen nemen en kunnen reizen."

Kijk voor de betreffende publicaties en de tv-uitzendingen op: http://www.bezieldverbandutrecht.nl/index.php/noodkreet-aan-paus-franciscus-2/noodkreet

Bezield Verband Utrecht
Ad de Groot
Gerard Zuidberg
 
Copyright © 2015 Bezield Verband Utrecht, All rights reserved.
Email Marketing Powered by Mailchimp