Copy
Nieuwsbrief Bezield Verband Utrecht 22 feb. 2015
Bezield Verband Utrecht
“Kardinaal Eijk sluit geen kerken”

Kardinaal Eijk is niet van plan te praten met de protestbeweging tegen zijn kerksluitingsplannen. Hans Zuijdwijk, rechterhand van kardinaal Eijk: 'Die discussie hoort gevoerd te worden met de parochiebesturen. Die gaan over kerksluiting, niet de bisschop'.

Op 17 februari 2015 zond de EO een opmerkelijk vraaggesprek uit in het radioprogramma Door de Week. In deze uitzending gaf Ad de Groot zijn visie op de kerksluitingsplannen van kardinaal Eijk. Zuijdwijk kreeg daarop de gelegenheid telefonisch te reageren. In de uitzending is ook een fragment opgenomen uit een eerder interview met Mgr. de Korte van Groningen, die aangeeft dat hij een heel ander beleid voert dan de kardinaal.

Volgens Zuijdwijk zijn er misvattingen in het spel, bijvoorbeeld dat er maar 20 kerken open zullen blijven: "Eijk heeft dat getal niet genoemd…... Hij heeft alleen gesproken over een teruggaan naar 20 parochies, en gezegd dat er minder kerken open zullen blijven. Ook bisschop Eijk wil zo lang mogelijk kerken open houden."

Voor het beluisteren van de uitzending van ca. 20 minuten klik op: http://www.eo.nl/radio5/programmas/eodoordeweek/artikel-detail/aartsbisdom-utrecht-niet-van-plan-te-praten-met-protestbeweging-1/  

Als een oplaaiende veenbrand grijpt het verzet tegen het kerksluitingsbeleid van kardinaal Eijk om zich heen. Niet alleen vanuit geloofsgemeenschappen, gelovigen, professoren en emeriti pastores, maar inmiddels ook vanuit zijn eigen gelederen (pastoors, parochiebesturen en pastorale teams). De kardinaal raakt kennelijk in het nauw en heeft daarom twee weken geleden voor het eerst publiekelijk zijn beleid verdedigd in een radio-uitzending. De argumenten die de kardinaal gebruikt worden voortdurend door zijn woordvoerders herhaald. Het lijkt ons belangrijk om die argumenten en opvattingen eens nader te beschouwen. Want ze zijn zacht uitgedrukt nogal opmerkelijk.

Meer dan 20 overblijvende kerken?
Zuijdwijk heeft kennelijk de brief van de kardinaal van 23 november 2014 niet gelezen. Daarin staat: “Naar verwachting zal het aantal parochies dat ons aartsbisdom nu nog telt tot minder dan 20 worden teruggebracht.” En even verderop: “De parochie van de toekomst zal een groot territorium beslaan en waarschijnlijk slechts over één kerkgebouw beschikken.” Mgr. Eijk is een strateeg en tacticus. Hij weet inmiddels uit ervaring hoeveel gelovigen afhaken bij al dan niet gedwongen kerksluitingen en verbod op verdere vieringen. We kunnen er dus gerust van uitgaan dat zijn berekeningen kloppen.

“Kardinaal Eijk sluit geen kerken dat doen de parochiebesturen”
Deze stelling is zowel materieel als formeel aantoonbaar onjuist. Een direct gevolg van het beleid van de kardinaal is dat grote aantallen kerken gesloten moeten worden. En de rolverdeling is als volgt: De bisschop bepaalt, zijn middenkader (de pastoors) voert uit.

Kardinaal Eijk bestuurt zijn bisdom op autocratische wijze door het uitvaardigen van gedetailleerde decreten en richtlijnen, telkens vergezeld van dreiging met zware sancties bij de geringste overtreding. Hij eist strikte gehoorzaamheid en heeft de bevoegdheid om kerkelijke functionarissen zoals pastoors, pastores, parochiebestuursleden te vervangen of te ontslaan. En die gebruikt hij ook regelmatig, soms zelfs zonder opgaaf van reden. Hij heeft daarmee een angstcultuur gevestigd in zijn bisdom (zie o.a. onze website www.bezieldverbandutrecht.nl/index.php/mgr-eijk-een-fenomeen).  
Opmerkelijk is in dit verband dat van de oorspronkelijke 49 fusiepastoors er inmiddels meer dan 30 (= ca. 2/3 deel) niet meer in functie zijn. De overgebleven pastoors volgen (tot nu toe) strikt het beleid van kardinaal Eijk.

Maar ook kerkjuridisch klopt het verweer van de kardinaal niet. Een kerkgebouw is weliswaar eigendom van een parochie, maar de pastoor heeft geen zeggenschap over de bestemming van de kerk. Hij kan hoogstens een voorstel tot sluiting doen; het is de bisschop die beslist.

“Kerken worden uitsluitend gesloten om financiële redenen”
“Het kan niet anders, er is geen geld meer”, luidt de telkens herhaalde mantra. Ons zijn echter talloze voorbeelden bekend van kerken die door de bisschop gesloten zijn - ondanks felle protesten van de lokale geloofsgemeenschap – terwijl die gemeenschap nog financieel draagkrachtig is. Dat is kerkjuridisch onrechtmatig. In onze volgende nieuwsbrief gaan we dieper in op enkele van die situaties.

“De noodzaak van kerksluitingen komt voort uit algemeen maatschappelijke ontwikkelingen”
Die ontwikkelingen zijn hooguit voor 1 á 1,5% per jaar de oorzaak van kerkverlatingen. Het overgrote deel van de komende massale kerksluitingen en daarmee kerkverlatingen zijn een direct gevolg van het beleid van Mgr. Eijk.
De kern van zijn beleid is om de gelovigen te verzamelen rond de priester en de eucharistie in door hem bij decreet aangewezen eucharistische centra. Dat betekent o.a. dat alle kerken in dorpen gesloten gaan worden en dat uit de berekening van de bisschop volgt dat zelfs van de 49 door de bisschop bij decreet aangewezen eucharistische centra uiteindelijk 2/3 deel gesloten zal worden. Met als gevolg het afhaken van tienduizenden gelovigen die weigeren om zich in te voegen in de kunstmatige, grootschalige gemeenschap rond een ver verwijderd eucharistisch centrum en die terecht komen in de snel groeiende groep van ontheemde katholieken.

Kerkgebouwen mogen niet op andere wijze gebruikt worden
In de praktijk worden alle creatieve alternatieven die door lokale geloofsgemeenschappen worden aangedragen om de sluiting van hun kerk en de opheffing van hun geloofsgemeenschap te voorkomen door de kardinaal verboden. Het gaat om bijv. het zelf terugkopen van de eigen kerk, de kerk inrichten als multifunctioneel centrum, samen een kerkgebouw delen met de protestantse gemeenschap in die plaats of dat dorp, het kerkgebouw opgeven en verhuizen naar een goedkopere locatie in de eigen plaats.

Vanaf het moment dat de pastoor een verzoek tot sluiting heeft ingediend bij de kardinaal (het afgeven van een decreet tot sluiting kan vervolgens nog jaren duren) verbiedt (ja, u leest het goed!) de kardinaal alle reguliere vieringen in de lokale gemeenschap en heft daarmee in feite de lokale geloofsgemeenschap op.

Kortom, de kardinaal verbiedt alles wat concurrerend is met het eucharistisch centrum. Alle voornoemde oplossingen worden in sommige andere bisdommen wel toegestaan.

“Er is niet of nauwelijks verschil met het beleid van de bisschoppen De Korte en Wiertz”
Hans Zuijdwijk bagatelliseert ten onrechte het verschil met het beleid van Mgr. Wiertz (Roermond) en De Korte (Groningen). Toch is er sprake van een principieel andere kerkvisie. De kardinaal volgt het priestercentralistisch model (gelovigen verzamelen rond de priester, opheffen van lokale geloofsgemeenschappen). De Korte en Wiertz volgen het decentrale model (behoud en het stimuleren van lokale geloofsgemeenschappen). Het is de kardinaal er veel aan gelegen om de diepe kloof die er binnen de bisschoppenconferentie bestaat te verdoezelen. Dit cruciale onderwerp over het voortbestaan van de katholieke kerk in Nederland is zelfs geen onderwerp meer op de agenda van de bisschoppenconferentie. “Elke bisschop volgt in dit verband zijn eigen beleid”.

Conclusie
Geconcludeerd kan worden dat wat de kardinaal en zijn woordvoerders ook beweren, de voorziene sluiting van meer dan 300 kerken en de opheffing van evenzovele lokale geloofsgemeenschappen een direct gevolg zijn van het beleid van de kardinaal. Het is niet denkbaar dat Mgr. Eijk op zijn schreden zal terugkeren. Daarom is het belangrijk juist nu massaal onze stem te laten horen.

Wij vragen u: verspreid de oproep om steun te betuigen aan onze Noodkreet aan paus Franciscus. Nu is het momentum om de stem vanuit de basis overduidelijk te laten klinken via www.bezieldverbandutrecht.nl

Utrecht 22 februari 2015

Ad de Groot
Gerard Zuidberg
Bezield Verband Utrecht 
 
Copyright © 2015 Bezield Verband Utrecht, All rights reserved.
Email Marketing Powered by Mailchimp